Sranantongo cursus 11 mei 2018

Al lang Sranantongo serieus willen leren of de eigen culturele persoonlijkheid willen versterken vanwege de trauma’s van het verleden? Straks kan het weer. 
Op 11 mei 2018 basisniveau spreek-, lees-, luister-, schrijf-, en vertaalvaardigheid verwerven.

Dit is het beste wat er is: fositen, tide, dey fu tamara Sranantongo. Het wordt nooit gezegd, maar de cursus benut vele inzichten uit mystieke, traditionele en wetenschappelijke kennisregisters m.b.t. bijvoorbeeld de algemene taalwetenschap, creolistiek, fonetiek, fonologie, onderwijsgeschiedenis van Suriname en de toegepaste antropologie. Het is een nieuw kennisconcept, bedoeld als heroriëntatie op taal in verschillende culturele en religieuze werkelijkheden. Tegelijkertijd is het puur praktisch en bedoeld om de persoonlijkheid van binnen uit te ontwikkelen onder eigen voorwaarden. Bij voldoende belangstelling gaat de uitvoering van de cursus van start op 11 mei 2018.

Plaats: Barbusselaan 114 (Boeninhuis)

Tijd: 19.00-21.00u

Betalingskenmerk: 175 eur+ 35 eur (materiaalkosten) = 210 eur. o.v.v. Cursus Sranantongo op rekening NL43 KNAB0762946326 t.n.v. Kwasi’s Sranan Consultancy

Eindpresentatie door cursisten
Eindpresentatie door cursisten

 Opmerking:

 Sommige categorieën deelnemers zijn vrijgesteld van betaling krachtens de Algemene Voorwaarden. Deze mogen ongelimiteerd deelnemen aan de cursussen op niveau 1. Dit betreft de cursisten die eens niveau 1 of 2 gevolgd hebben of betaald hebben hiervoor.

Aan gegadigden wordt verzocht niet te wachten tot de startdatum met betalen, maar dit liefst ruim van te voren via de bank te doen. Contante betalingen geven veel meer werk. Je wordt verplicht om wisselgeld bij je te hebben. Je moet vervolgens een kasadministratie aanhouden. En tenslotte: het grenswisselkantoor rekent kosten door voor een kasstorting op de internet-rekening. Dus mijn advies: betaal eens en nooit weer voor een bepaald cursusniveau en blijf altijd verzekerd van deelname zonder extra kosten in de toekomst. Dit geldt reeds voor Amsterdam. Na betaling krijgt de betaler een bevestiging van ontvangst die als kwitantie gebruikt kan worden. Gran tangi te doro. www.sranankwasi.com.

 Degenen die tijdig betaald hebben, krijgen z.s.m. het cursusmateriaal uitgereikt. Er zijn onder de geadresseerden kandidaten die zich hebben aangemeld, maar mogelijk wachten tot cursusuitvoering. Het is wel zo, dat bij contante betaling er helaas €15 administratiekosten moet worden geheven. om redenen die hieronder zijn aangegeven (zie ook FB-posting van 26 februari 2016). Bovendien: mocht de voorraad cursusmateriaal zijn uitgeput dan moet afzonderlijk voor u het materiaal worden besteld en opgehaald in Amsterdam-Zuid. De extra kosten voor u zouden makkelijk nog kunnen oplopen tot maximaal €25.

Ik zal vrijdag mijn mobiel extra in de gaten houden voor het geval u de plaats niet kunt vinden.

Direct inschrijven?   Ga naar ‘ik meld mij aan voor een cursus’!

Sranan en ‘toekomst’

Sranan en ‘toekomst’

Woordje ‘toekomst’ in Sranan

Gister 25 augustus 2016 op de Creatieve Sessie van het ministerie van SoZAWE werd ik aangesproken over de discussie op facebook m.b.t. het woordje toekomst. https://www.facebook.com/patrick.dorder/…/10207100931221777…. De vraag was waarom ik niet reageerde, omdat mijn naam een paar keer werd genoemd. Om eerlijk te zijn: ik ben er een beetje moedeloos van, want er is een breed taalvaardigheidsaanbod ontwikkeld toegesneden op dit soort vragen vanuit Sranan Kwasi’s Consultancy.
Ik wil niet aannemen dat Afrikaanse Surinamers anti-ontwikkeling zijn. Maar sommige dingen houden mij in dit verband wel bezig. Waarom verdomt een volk het zich verder te laten oriënteren op het eigene. Behoor ik misschien tot de categorie ‘moeilijk lerenden’ en ‘achterstandsleerlingen’?

Als een rode draad door de Creatieve Sessie liep onderwijs/onderricht in en over de eigen identiteit. De VN draagt haar lidstaten op zich te richten op de mensen van Afrika en Afrikaanse afstamming, vanwege hun relatief slechte positie wereldwijd. Zelfs Nederland ziet nu in dat de huidige tijd eist dat mensen van Afrikaanse afkomst zich richten op de eigen identiteit in al haar aspecten. De wereld is nu aan het veranderen.
Vooral in dit tijdsgewricht wordt van Afrikaanse Surinamers een ander soort houding gevraagd. Men moet zich richten op zelfkennis vanuit de authentieke culturele kaders. Maar er is één groep die niet ziet dat de wereld aan het veranderen is – stedelijke Afro-Surinamers.

Woordje ‘toekomst’ concreet in Sranan

De ene taal is de andere niet. Het Nederlands bijvoorbeeld heeft er behoefte aan om van een woordje als toekomst, ‘toekomstig’, ‘toekomstige’, ‘toekomstmuziek’, ‘toekomstplannen’ en het werkwoord ‘toekomen’ te maken. Dus het Nederlands heeft er behoefte aan naamwoorden en daarvan afgeleide werkwoorden te maken. Zo ook is er de behoefte bij een woordje toekomst termen erbij te halen die vaak eigenlijk er niet toedoen, zoals de combinatie: toekomst en plannen, toekomst en muziek, toekomst en bestendigheid). Een woord voor plan is ‘koti’. Een woord voor muziek is ‘poku’. Maar in het Sranan komen de bedoelde combinaties niet voor. Sterker nog: het Sranan kijkt analytisch en praktisch naar de werkelijkheid.

Ik geef een paar voorbeelden:
In de toekomst mag dat mij niet meer voorkomen. Wan tra leysi a no musu teki mi moro. (Wan tra leysi a no musu teki mi na futu = overrompelen).
Op mijn toekomstig verblijfadres kun je komen (Pe mi o de dyonsro yu kan doro/lon pasa).
De toekomst zal het leren. (Te trûtru kon un sa syi).
Anders heb ik geen toekomst (Noso mi no abi libi)
Denk aan de toekomst (Memre a dey fu tamara)
Wij hebben het over verleden, heden, en toekomst (Un e taki fu esde, tide, tamara)
Dat zal ook in de toekomst het geval zijn ((A tori) na fu noyaso go nomo of na fu têgo)
Onze traditionele verbintenissen waren toekomstbestendig. (Fosi den libi ben e tan te dede ben e prati suma). Afhankelijk van contexten kan een vertaling ook zijn: (te un ben e trowe watra, libi no ben e panya). Nog een paar manieren: (Fosi libi ben man bèl faya). (Fosi prati fu den no ben de).
Dat zijn toekomstplannen. (Un musu luku ete. Of un sa syi). Hier zijn toekomstplannen en toekomstmuziek inwisselbaar in het Nederlands. In het Sranan kan je dit niet uithalen. Anders begrijpt niemand je meer.

Zie ook http://www.sranankwasi.com/nl/?s=vertrouwen

Surinaamse taal een contexttaal; het begrip vertrouwen in Sranantongo

Sisa Sherwood vroeg: “wat is vertrouwen in Sranantongo?”

Mijn antwoord: er is niet maar één pakkend woord hiervoor. Daarom is Sranantongo een contexttaal. Dus soms wordt vertrouwen met ‘bribi’ vertaald, ‘poti bribi na’. Bekend is: ‘poti bribi na Gado, bigi suma, yu mama/papa. De andere keer weer wordt vertrouwen uitgedrukt met een omschrijving: ‘mi e poti mi pikin na yu anu’ (Ik vertrouw je mijn kind toe) of “yu kan libi yu oso sroto na en anu’ (je kan hem/haar je huissleutels toevertrouwen). Het kan ook voorkomen dat vertrouwen ontkennend en oppositioneel vertaald wordt, dus ‘de na ay’ (op je hoede zijn = wantrouwen). Vertrouwen wordt dan ‘no de na ay’. Dus iemand kan zeggen: no de na ay, yu ay o krin dyonsro. En soms is men specifiek: ‘de na ay nanga wan sani/suma’ wat gelijk staat met iets of iemand wantrouwen. Wat ook kan, is dat vertrouwen ontkennend van twijfel, wantrouwen dus, wordt uitgedrukt. ‘No dege dege’ (heb vertrouwen) of ‘nowan dege dege no de!’ (geen reden om te wantrouwen).

Een zeer bekend voorbeeld hoe vertrouwen ook leeft, vind je terug in het lied: “mati kon na yu oso: gi en nyan-nyan fu a nyan, gi en watra fu a dringi, nomo no puru yu bere gi en. Dus komt je vriend op bezoek dan geef je hem te eten en te drinken, maar vertrouw hem/haar je geheimen niet toe. ‘Buik is hier niet letterlijk bedoeld, maar ‘wel figuurlijk. In deze zin betekent buik ‘geheimen’. Kortom ‘puru bere gi’ betekent ook vertrouwen.

Kritisch commentaar Surinaamse cursussen

Cursusmateriaal in de breedte

Een vluchtige scan van cursussen aangeboden via het internet brengt in beeld: een aanbod van Willy Leefmans, Eddie van der Hilst, een vooraanstaande Sranantongo deskundige en lid van de spellingscommissie voor Sranantongo in Suriname; een aanbod van Michaël Ietswaard, notarieel jurist en Freelance journalist, en Vinije Haabo, een marronafstammeling.

. Aanbod Willy Leefmans

Ko’ w’ go luku

Zoals de schrijver aangeeft, is de cursus  samengesteld  uit  populaire zinnetjes. “Met eenvoudige woorden en zinnetjes raakt de cursist vertrouwd met het idioom en de gesproken taal”, in termen van Leefmans. De cursus is zo te oordelen duaal: geschreven stof ondersteund door cd’s. De laagdrempeligheid straalt er vanaf. Dat houdt haast in dat de cursus voor dummies is geschreven – makkelijk te volgen  omdat voorkennis van het Sranan niet nodig is.  Of de klant ook echt de taal leert, valt te betwijfelen, gelet op de vele spreekmodaliteiten die het Sranan rijk is. Bijvoorbeeld: “mi ben abi”, kent wel 16 manieren om uit te spreken. Het spreken is te complex om zelfs zonder oefeningen, opdrachten en liefst op afstand de klant taalvaardig te maken. Om een recensie te doen, moet je wel echt de cursus in handen hebben gehad. De recensie heeft de lezer nog te goed van Kwasi’s Sranan Consultancy.

. Aanbod Eddie van der Hilst

Eddie bracht als taalboeken tot nu toe uit: Skrifi Sranantongo, leysi en bun tu (1988), De spelling van het Sranan; hoe en waarom zo (2008), en Taki Sranantongo bun; de grammatica van het Sranan (deel 1) (2013).

De kracht van de boeken ligt in de inhoudelijke inbreng, de onderbouwing van het gebodene, hoewel een consequente toepassing van de opgegeven regels leidt tot tegenstrijdigheden, wat betreft bijvoorbeeld de schrijfwijze in Sranantongo. Ook is de uitleg van de grammatica te academisch voor het gewone publiek. Er straalt deskundigheid vanaf en professionaliteit (hoge kwaliteit van het papier). Dit laatste geldt de werken van 2008  en 2013 . De boeken zijn echter geschikt voor een publiek met een bovengemiddelde ontwikkeling, waarbij Sranansprekers in het voordeel zijn ten opzichte van niet Sranansprekers. Toch is de bijdrage van Van Der Hilst van buiten gewone betekenis, omdat hij niet klakkeloos de traditionele grammatica volgt.

. Aanbod Michaël Ietswaart en Vinije Haabo

Haabo & Ietswaart

Het duo Ietswaart en Haabo bracht het werk Sranantongo; Surinaams voor reizigers en thuisblijvers (2012). Het boek is geschikt voor de doelgroep niet Sranankenners. Het boek is laagdrempelig geschreven met een ehbo-functie. Het boek voorziet in een kort  overzicht, spellingsvoorschriften, idioom en historisch woorden- lijsten (bijlage 26a), alsook levensgebieden waarin Sranantongo vorm kan krijgen. Tot deze levensgebieden en ontmoetingssferen behoren onder meer: kennismaking, bezoek, aankomst op de luchthaven, hotel, ontbijt, winkel, kledingzaak, verkeer, geldzaken,    politiek en economie. Waarin het werk niet voorziet, is een methode om de taal te leren ondersteund door oefeningen.

Dat er veranderingen zijn opgetreden sedert de posting van Koen Kamphuis blijkt wel uit de uitbreiding van het Sranantongo assortiment op het internet.

. Aanbod Consultancy versus de overige cursusvariëteiten

In het algemeen is de zwakte van het cursusmateriaal de status. Het materiaal is in ontwerpfase en niet uitgegeven of gedrukt. Het cursusaanbod wordt steeds in gecopieerde versie ter beschikking gesteld van de cursist. Het gevolg is wel dat de copieermachine pagina’s kan overslaan of verschil in kwaliteit kan vertonen door het leegraken van de inktcartridge of toner. Deze zaken hebben zich reeds afgespeeld en zijn dus realiteit. Vandaar dat nu met professionele drukkers gewerkt wordt, al vallen de kosten hoger uit voor de Consultancy. Er is een moderniseringsslag te verwachten op de middellange termijn.

Het aanbod  van de Consultancy is wel gericht op het leren van de taal al of niet zelfstandig en is pluriformer qua methode dan het gebodene via het internet. Het schriftelijk aanbod is driedelig, waarbij de delen in principe op zichzelf staan, maar geïntegreerd worden in een cursus-contactsituatie. Het aanbod houdt wel meer rekening met een gemiddeld ontwikkelingsniveau en is praktisch opgezet, verrijkt met dialogen. De onderwerpen: zang en spel zijn bovendien geïncorporeerd in het aanbod.

De kracht ten opzichte van  de vorengenoemde werken, in het algemeen, is dat het aanbod dubbel duaal is – instructie in klassikaal verband ondersteund door het cursusboek + cd’s, dus een(dienst-/productcombinatie. Daarnaast is het aanbod evenals in het geval van Leefmans als dualiteit te bestellen. De dialogen zijn ook op cd te volgen, alsook de uitspraak van woordjes en zinnen. Toch geldt ook hier dat je de taal niet leert beheersen. Daarvoor moet je echt op cursus komen om via onderwijsleersituaties, ondersteund door cursusmateriaal en andere media  taalvaardig te worden.

De toegevoegde waarde is wel dat het aanbod van Kwasi’s Sranan Consultancy rekening houdt met maatschappelijke ontwikkelingen waarin de Surinaamse taal niet is meegegroeid. Denk bijvoorbeeld maar aan de ontwikkelingen op het gebied van onderwijs, handel, organisatie en management, wetenschap, techniek, ict, zorg, en kunst. Het blijft bij Kwasi’s Sranan Consultancy niet bij ontleningen uit vreemde talen, hetgeen niet hoeft.