Cursus Sranan te koop

https://www.bol.com
/nl/p/cursus-sranantongo/
9200000073663707
/?suggestionType=browse

Samenvatting

In een contactsituatie op de werkvloer vindt er een mix plaats van alle 3 onderdelen die uitmondt in een groepsopdracht. Aan het eind van de cursus wordt de cursist uitgedaagd tot het maken van een interview met een Sranantongo spreker. Hierbij komen veel vaardigheden (schrijf-, spreek-, luister- lees-, en vertaalvaardigheid) bijeen.
In het algemeen wordt ruim aandacht besteed aan de verschillende variëteiten van Sranantongo, alsmede context (historisch, sociaal, pragmatisch, mystiek).Boek 1 gaat hand in hand met cd 1, boek 2 gaat gepaard met cd 2, en boek 3 houdt verband met cd 3.
Deel 1 gaat over gedichten, toepasselijke uitdrukkingen, en populaire liederen. Centraal staat de vrouw: als geliefde, moeder en het land Suriname (mama Sranan).De liederen zijn niet vertaald. In de cursus worden enkele liederen geanalyseerd qua boodschap, grammatica (voornaamwoorden, werkwoorden, synoniemen, …). Deel 2 is een lijvig boekwerk grammatica, waarbij verschillende onderdelen aan de orde komen. In principe is dit achtergrondmateriaal. Deel 3 dient om de spreekvaardigheid echt te trekken. Hierin zijn voornamelijk dialogen opgenomen, waarbij de sociale rollen ook echt gespeeld worden in de cursus. Gelet wordt hierbij op de confrontatie tussen spreek- en schrijfvaardigheid, alsook de intonatie.http://www.sranankwasi.com/wp-content/uploads/2016/01/Cursusmateriaal-on-show-2.pdf

Sranan en ‘toekomst’

Sranan en ‘toekomst’

Woordje ‘toekomst’ in Sranan

Gister 25 augustus 2016 op de Creatieve Sessie van het ministerie van SoZAWE werd ik aangesproken over de discussie op facebook m.b.t. het woordje toekomst. https://www.facebook.com/patrick.dorder/…/10207100931221777…. De vraag was waarom ik niet reageerde, omdat mijn naam een paar keer werd genoemd. Om eerlijk te zijn: ik ben er een beetje moedeloos van, want er is een breed taalvaardigheidsaanbod ontwikkeld toegesneden op dit soort vragen vanuit Sranan Kwasi’s Consultancy.
Ik wil niet aannemen dat Afrikaanse Surinamers anti-ontwikkeling zijn. Maar sommige dingen houden mij in dit verband wel bezig. Waarom verdomt een volk het zich verder te laten oriënteren op het eigene. Behoor ik misschien tot de categorie ‘moeilijk lerenden’ en ‘achterstandsleerlingen’?

Als een rode draad door de Creatieve Sessie liep onderwijs/onderricht in en over de eigen identiteit. De VN draagt haar lidstaten op zich te richten op de mensen van Afrika en Afrikaanse afstamming, vanwege hun relatief slechte positie wereldwijd. Zelfs Nederland ziet nu in dat de huidige tijd eist dat mensen van Afrikaanse afkomst zich richten op de eigen identiteit in al haar aspecten. De wereld is nu aan het veranderen.
Vooral in dit tijdsgewricht wordt van Afrikaanse Surinamers een ander soort houding gevraagd. Men moet zich richten op zelfkennis vanuit de authentieke culturele kaders. Maar er is één groep die niet ziet dat de wereld aan het veranderen is – stedelijke Afro-Surinamers.

Woordje ‘toekomst’ concreet in Sranan

De ene taal is de andere niet. Het Nederlands bijvoorbeeld heeft er behoefte aan om van een woordje als toekomst, ‘toekomstig’, ‘toekomstige’, ‘toekomstmuziek’, ‘toekomstplannen’ en het werkwoord ‘toekomen’ te maken. Dus het Nederlands heeft er behoefte aan naamwoorden en daarvan afgeleide werkwoorden te maken. Zo ook is er de behoefte bij een woordje toekomst termen erbij te halen die vaak eigenlijk er niet toedoen, zoals de combinatie: toekomst en plannen, toekomst en muziek, toekomst en bestendigheid). Een woord voor plan is ‘koti’. Een woord voor muziek is ‘poku’. Maar in het Sranan komen de bedoelde combinaties niet voor. Sterker nog: het Sranan kijkt analytisch en praktisch naar de werkelijkheid.

Ik geef een paar voorbeelden:
In de toekomst mag dat mij niet meer voorkomen. Wan tra leysi a no musu teki mi moro. (Wan tra leysi a no musu teki mi na futu = overrompelen).
Op mijn toekomstig verblijfadres kun je komen (Pe mi o de dyonsro yu kan doro/lon pasa).
De toekomst zal het leren. (Te trûtru kon un sa syi).
Anders heb ik geen toekomst (Noso mi no abi libi)
Denk aan de toekomst (Memre a dey fu tamara)
Wij hebben het over verleden, heden, en toekomst (Un e taki fu esde, tide, tamara)
Dat zal ook in de toekomst het geval zijn ((A tori) na fu noyaso go nomo of na fu têgo)
Onze traditionele verbintenissen waren toekomstbestendig. (Fosi den libi ben e tan te dede ben e prati suma). Afhankelijk van contexten kan een vertaling ook zijn: (te un ben e trowe watra, libi no ben e panya). Nog een paar manieren: (Fosi libi ben man bèl faya). (Fosi prati fu den no ben de).
Dat zijn toekomstplannen. (Un musu luku ete. Of un sa syi). Hier zijn toekomstplannen en toekomstmuziek inwisselbaar in het Nederlands. In het Sranan kan je dit niet uithalen. Anders begrijpt niemand je meer.

Zie ook http://www.sranankwasi.com/nl/?s=vertrouwen

Surinaamse taal een contexttaal; het begrip vertrouwen in Sranantongo

Sisa Sherwood vroeg: “wat is vertrouwen in Sranantongo?”

Mijn antwoord: er is niet maar één pakkend woord hiervoor. Daarom is Sranantongo een contexttaal. Dus soms wordt vertrouwen met ‘bribi’ vertaald, ‘poti bribi na’. Bekend is: ‘poti bribi na Gado, bigi suma, yu mama/papa. De andere keer weer wordt vertrouwen uitgedrukt met een omschrijving: ‘mi e poti mi pikin na yu anu’ (Ik vertrouw je mijn kind toe) of “yu kan libi yu oso sroto na en anu’ (je kan hem/haar je huissleutels toevertrouwen). Het kan ook voorkomen dat vertrouwen ontkennend en oppositioneel vertaald wordt, dus ‘de na ay’ (op je hoede zijn = wantrouwen). Vertrouwen wordt dan ‘no de na ay’. Dus iemand kan zeggen: no de na ay, yu ay o krin dyonsro. En soms is men specifiek: ‘de na ay nanga wan sani/suma’ wat gelijk staat met iets of iemand wantrouwen. Wat ook kan, is dat vertrouwen ontkennend van twijfel, wantrouwen dus, wordt uitgedrukt. ‘No dege dege’ (heb vertrouwen) of ‘nowan dege dege no de!’ (geen reden om te wantrouwen).

Een zeer bekend voorbeeld hoe vertrouwen ook leeft, vind je terug in het lied: “mati kon na yu oso: gi en nyan-nyan fu a nyan, gi en watra fu a dringi, nomo no puru yu bere gi en. Dus komt je vriend op bezoek dan geef je hem te eten en te drinken, maar vertrouw hem/haar je geheimen niet toe. ‘Buik is hier niet letterlijk bedoeld, maar ‘wel figuurlijk. In deze zin betekent buik ‘geheimen’. Kortom ‘puru bere gi’ betekent ook vertrouwen.

Gebrekkig de Surinaamse taal spreken

“Fa a waka?” komt inderdaad op de website (www.sranankwasi.com) als openingszin in de header voor, maar de zin staat niet voor niets tussen aanhalingstekens. Het is namelijk foute boel.

1. Het is grammaticaal fout. Niemand antwoordt met: “a waka”. Als de vraag zou zijn geweest: fa a e waka? Dan zou het antwoord van de aangesprokene logischerwijs zijn: a e waka. Maar: Fa a waka? wordt in de voltooide tijd gesteld, en natuurlijk geeft niemand een logisch antwoord op een voor de tegenwoordigheid bedoelde vraag. De spreker wil op dit moment weten hoe het leven gaat en niet hoe het leven is geweest (in het verleden).

2. Maar erger nog: fa a waka? wordt niet gebruikt in de onderlinge contacten met ouders, ouderen en mensen die je niet kent. Dus Fa a waka? geniet geen algemeen gebruik. Toch zie je dat oneigenlijkheden, zoals ‘duku’ algemeen bekend worden, terwijl het gangbare bij de Surinamers ondergesneeuwd raakt ten gunste van de straatvariant van het Sranan ofwel de Surinaamse taal.

Dan is er nog het analfabetisme (niet weten te lezen en schrijven) over de hele linie onder de Surinamers.

Bijvoorbeeld:
“No, mi no go” zou moeten staan voor: nee, ik ben niet geweest. Maar dat is hartstikke fout opgeschreven. En tot overmaat van ramp is de uitspraak over het algemeen ook niet goed. De eerste ‘no’ moet zo geschreven worden: nôno [spreektaal = nno]. De tweede ‘no’ staat goed geschreven en staat hier voor, niet.

Wie niet weet wat goed of fout is in de eigen referentietaal kan moeilijk een tweede en derde taal leren. Kwasi’s Sranan Consultancy doet samen met en namens u een alfabeteringsslag. Op 26 februari 2016 beginnen wij weer. Meld u aan voor niveau 1, 2, en 3 via www.sranankwasi.com.