Les 5 Persoonlijke voornaamwoorden

Aan het einde van dit hoofdstuk moet de cursist:

. de hoofdindeling van de telwoorden kennen en deze kunnen toepassen in eenvoudige  voorbeeldzinnen

.  de opgegeven sommetjes zowel mondeling als schriftelijk kunnen verwoorden

PINGI POTI  Tellen

 Algemeen geldt in de hoofden van de Sranan spreker: teri, een verklanking van ‘tellen’.
Maar het Sranan is bij uitstek analytisch, waarbij werkwoorden elkaar kunnen opvolgen (pingi poti) daar waar het Nederlands gebruik maakt van partikelwerkwoordconstructies – ‘telt op’.
Pingi, wil zeggen: knijpen, terwijl poti, betekent, zetten of leggen.
Let wel! Het Nederlandse werkwoord bestaat in dit geval uit een voorzetsel en een werkwoord.
De Sranan telwoorden zijn van het Engels afgeleid. Maar kan het ook anders in het Sranan?
Kijk maar! ‘Wakatiki (1), kwa kwa (2), fowru (3), dege dege (5), tutu (6), akatiki (7), bari na bari tapu (8), pabro (9).

Kriboy potipingi - Hoofdtelwoorden

Soso sani
Wàn
Tu
Dri
Fo
Feyfi
Siksi
Seybi
Ayti
Neygi
(wàn)tenti
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Tenti na wan
Tenti na tu
Tenti na dri
Tenti na fo
Tenti na feyfi
Tenti na siksi
Tenti na seybi
Tenti na ayti
Tenti na neygi
Tutenti
 
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
 

 

Tutenti
Dritenti
Fotenti
Feyfitenti
Siksitenti
Seybitenti
Aytitenti
Neygitenti
(Wàn)barki
20
30
40
50
60
70
80
90
100

Potipingi fu grani - Rangtelwoorden

Fosiwan
Di fu tu
Di fu dri
Di fu fo
Di fu feyfi
Di fu siksi
Di fu seybi
Di fu ayti
Di fu neygi
Di fu tenti  
de eerste
de tweede
de derde
de vierde
de vijfde
de zesde
de zevende
de achtste
de negende
de tiende
Di fu tenti na wan
Di fu tenti na tu
Di fu tenti na dri
Di fu tenti na fo
Di fu tenti na feyfi
 Di fu tenti na siksi
Di fu tenti na seybi
Di fu tenti na ayti
Di fu tenti na neygi
Di fu tutenti
de elfde
de twaalfde
de dertiende
de veertiende
de vijftiende
de zestiende
de zeventiende
de achttiende
de negentiende
de twintigste
Di fu tutenti
Di fu dritenti
Di fu fotenti
Di fu feyfitenti
Di fu siksitenti
Di fu seybitenti
Di fu aytitenti
Di fu neygitenti
Di fu (wàn)barki
de twintigste
de dertigste
de veertigste
de vijftigste
de zestigste
de zeventigste
de tachtigste
de negentigste
de honderdste

(wàn)koko                        1000                                                     Di fu (wàn)koko                    de duizendste

Maskren               1000.000                          Di fu maskren          de miljoenste

Pingipisi; godo fu esi-esi taki - eenvoudig rekenlexicon

(=) = blo blomarki gelijkheidste
(+) = pingi poti optellen
(-) = pingi puru aftrekken
(=) = na/e meki is
(x) =  tron  keer/maal
(:)  = prati na gedeeld door

Pingipisi Sommetjes

Waya = Invullen:

10 + 7 =
12 + 4 =
30 : 10  =
16 + 3 =
14 + 4 : 2 =
60 x 2 : 3 =
100 –10 : 9 =
6 + 10      =
19 –9 : 0  =
161 + 21 x 1 =
871 –16 + 21  =
24 : 2 x 12      =
600 – 16 +51  =
14 + 4 – 1 =
7000 + 900x 2 =
6 : 2     =
6 x 8   =
1000 – 20 x 0 =
20 – 6 x 3 =
500 – 400 : 50 =
50 : 5 :10 =
250 x 2 : 5 =
5 + 7 x 200  =
8 + 8         =
20 + 2 – 14  =
90 : 2 x 5 =
200 + 35 –29 =
9 + 6  =
15 – 3 + 21 =
400 – 21 + 16  =
error: Content is beveiligd!!